Rozpoczynamy nowy cykl artykułów poświęconych wspaniałej historii Ruchu Chorzów. Wierzymy, że Wam się spodoba i będziecie z zainteresowaniem czytać o wyczynach drużyny Niebieskich. Na początek poznajcie historię pierwszego tytułu mistrzowskiego...

Rok 1933 był przełomowy w dziejach Ruchu. W klubie doszło do wielu zmian, przede wszystkim organizacyjnych, jak i w kadrze drużyny. Dodatkowo zmianę rozgrywek zaplanował również PZPN. Chyba nikt nie sądził jednak, że ten sezon zakończy się tak ogromnym sukcesem.

Zmiany sportowe
Karierę sportową zakończył Józef Sobota, jeden z najlepszych zawodników Ruchu w historii klubu, pierwszy strzelec bramki, pierwszy reprezentant, pierwsza legenda klubu. Karierę kończy również Wilhelm Kałuża. Obaj genialni piłkarze w przyszłości staną się ważnymi działaczami i trenerami klubu. Dodatkowo kluby zmienili Konrad Kusz (podstawowy obrońca - w sumie 132 mecze i 2 bramki), Teodor Mazur, Friedel Loewe. Już pod koniec poprzedniego sezonu do drużyny trafia 19-letni Edmund Giemsa, który stał się kluczowym zawodnikiem przedwojennej drużyny, a innym nowym piłkarzem zostaje bramkarz Eryk Kurek, którego poprzednim klubem był KS 06 Załęże. Poza tym do pierwszej drużyny trafiają zawodnicy z regionu oraz wychowankowie klubu (m.in. Alfred Gwosdz), którzy zaczynają grać coraz więcej i coraz lepiej. Weterani zwolnili im miejsce w składzie. Gdyby nie porażki w trzech ostatnich spotkaniach sezonu w 1932 roku, Ruch mógł już wtedy zająć lepsze miejsce niż siódme.

Zmiany organizacyjne
Członkowie klubu, którzy do tej pory składkami finansowali działalność, postanawiają powołać specjalny komitet, którego celem było pozyskanie sponsorów klubu, wybór był dość oczywisty - Huta Batory. Do komitetu zaczął należeć uczestnik Powstań Śląskich Wilhelm Blacha, który na Walnym Zgromadzeniu na początku 1933 roku zostaje Prezesem Klubu. Kapitan w stanie spoczynku był na co dzień Szefem Straży Przemysłowych (w tym Straży Pożarnej) przy Hucie Batory. Prezesem klubu zostaje osoba, która swoim zaangażowaniem i podejściem odcisnęła piętno na historii Ruchu. Blacha był zdania, że drużynę trzeba budować na lata, szczególnie w oparciu o "synków stond".

Liga i PZPN
Podczas styczniowego Walnego zebrania członków Ligi, 12 klubów ligowych na wniosek Zarządu PZPN przyjęło system zmiany rozgrywek. Podzielono ligę na dwie grupy: Zachodnią i Wschodnią, po sześć zespołów w każdej. Po zakończeniu fazy podstawowej 3 najlepsze drużyny miały utworzyć grupę mistrzowską, pozostałe grupę spadkową.

Grupę wschodnią utworzyły: Pogoń Lwów (2 - miejsce w poprzednim sezonie), Legia Warszawa (5), ŁKS Łódź (4), Czarni Lwów (11), Warszawianka Warszawa (8), 22.pp.Siedlce (9). W grupie Zachodniej miały grać Cracovia (1), Wisła Kraków (6), Garbarnia Kraków (10), Podgórze Kraków (12), Warta Poznań (3) i Ruch W. Hajduki (7). Podziału dokonano terytorialnie, mając również na uwadze miejsca zajmowane przez drużyny w poprzednich sezonach, gdzie zsumowano poszczególne miejsca. Suma zajmowanych miejsc dla grupy Zachodniej i Wschodniej wyniosła po równych 39 punktów bazowych. Podział na dwie grupy został przez Ligę przyjęty na próbę tylko na sezon 1933.

O mały włos do rozegrania ligi nie doszłoby wcale. Podczas walnego zebrania PZPN w dniach 18/19 lutego 1933 roku Okręgowe Związki Piłki Nożnej przygotowały projekt rozwiązania Ligi i powrotu do formy rozgrywek sprzed 1927 roku. Może i do rozwiązania by doszło, gdyby nie fakt, że każdy okręg piłkarski miał swój pomysł na Ligę Polską, jedni chcieli jej zniesienia, inni proponowali wprowadzenie częściowego zawodowstwa, jeszcze inni chcieli wprowadzenia 2-letniego okresu karencji dla graczy przechodzących z niższych lig (klasy A) do pierwszej Ligi. Pomysły nie przeszły, bo każdy chciał wnieść coś swojego.

Trener, stadion i przygotowania
Klub przez cały sezon gra bez trenera. Piłkarze z najdłuższym stażem byli odpowiedzialni za ustawienie drużyny. Ruch rozgrywa swoje mecze na słynnym, by nie powiedzieć kultowym boisku przy ul. Kaliny, zwanym powszechnie "Hasiokiem".

Przygotowania do rozgrywek polegały na rozgrywaniu meczy towarzyskich, jednym z takich spotkań było przedsezonowe spotkanie z 1.FC Katowice na boisku w Katowicach po kostki pełne błota. Ruch remisuje 2:2 i rozgrywa dobre spotkanie, co dobrze zwiastowało przed rozgrywkami ligowymi.

Liga - grupa zachodnia
W niedzielę 2 kwietnia 1933 roku do Wielkich Hajduk (od 1939 roku dzielnica Chorzowa) przyjeżdża Garbarnia Kraków. Na dobry początek Ruch wygrywa 6:0, a aż cztery bramki zdobywa Giemsa. Pozostałe gole Badura i Gwosdz.

Ruch w pierwszym meczu gra w składzie: Kurek, Cieślik (młodszy brat Antoniego - ojca Gerarda Cieślika), Wadas, Dziwisz, Zorzycki, Buchwald, Wodarz, Gwosdz, Giemsa, Badura, Urban.

Po meczu prasa Śląska nie do końca jest jednak zadowolona: Aczkolwiek wynik cyfrowy uważać należy za wielką rewelację, mówi o bezwzględnej wyższości nad zespołem krakowskim, to jednak mamy jeszcze wiele zastrzeżeń co do gry i poziomu gry drużyny ślązaków. Jeszcze jest czas wszystkie bolączki naprawić, co zdaje się kierownictwo Ruchu najlepiej zrozumiało.

W drugiej kolejce 9 kwietnia 1933 roku porażka 0:2 w Krakowie z Wisłą była jak orzeźwiający prysznic.

Później następuje wspaniały okres tej drużyny, sześć wygranych meczów z rzędu od 16 kwietnia do 2 lipca. W międzyczasie w okresie przypadających świąt Ruch rozgrywa mecze towarzyskie z drużynami krajowymi i zagranicznymi.

W 3 kolejce 16 kwietnia Ruch pokonuje Podgórze Kraków 4:1, a bramki zdobywają Gwosdz dwie, Giemsa i wracający po chorobie zakaźnej Teodor Peterek.

4 kolejka i czwarty kolejny mecz z drużyną z Krakowa, 23 kwietnia do Wielkich Hajduk przyjeżdża Wisła Kraków. Prasa opisuje jedyną bramkę meczu: w 23 minucie po przerwie nareszcie "Ruch" dochodzi do głosu. Piłkę otrzymuje "Karlik" (Dziwisz - przyp. red.) i błyskawicznie podaje ją Wodarzowi. Ten "wózkuje" Pychowskiego... Strzał i piłka górnie grzęźnie w bramce. Trudno opisać entuzjazm, jaki ogarnął widownię. Długo niemilknącymi oklaskami witano zdobycie bramki. Podrzucano w gorę laski, kapelusze, torebki i inne przedmioty jako dowód radości.



5 kolejka zostaje rozegrana 21 maja, Ruch jedzie na mecz z Wartą do Poznania i wygrywa 2:1 po bramkach Gwosdza i Peterka w 90 minucie. Prasa opisuje ostatnią akcję meczu: O wyniku meczu decyduje ostatnia minuta, kiedy Ruch mając znaczną przewagę jednego z kornerów wspaniałą główką Peterek zdobywa decydującą bramkę. Licznie zgromadzona publiczność zgotowała graczom śląskim owacje, a Peterka kibice śląscy unieśli na rękach.

W 6 kolejce zostaje rozegrane niezwykle ważne spotkanie z aktualnym Mistrzem Polski. W dniu 28 maja do Wielkich Hajduk zawitała drużyna Cracovii. Na meczu na Kalinie ponad 7 tysięcy widzów, tłumy jakich tutaj nie widziano. Pociągiem "specjalnym typu: dancing-mecz-bridż" wynajętym na ten mecz przyjeżdża ok. 1000 kibiców z Krakowa. Ruch wygrywa 4:1 po bardzo dobrym spotkaniu. Bramki zdobywają Urban, dwie Gwosdz i Giemsa.

Prasa po raz kolejny daje upust: Ruch się zrehabilitował. Tak, po nieudanych występach w Czechosłowacji, które tyle trosk i zmartwień sprowadziły na zagorzałych kibiców hajduczan, wynik meczu z Cracovią zwrócił z powrotem sympatie nasze w stronę biało-niebieskich. Co, prawda nie jesteśmy jeszcze zadowoleni z gry, jaką zaprodukował nasz ligowiec wczoraj, bo widzieliśmy już o wiele lepsze mecze Ruchu w bieżącym sezonie. A że mimo nienadzwyczajnej gry, bramki tak się posypały, jak z rogu obfitości, to zasługa w tem... słabo grających gości, którzy w żaden sposób nie mogli się uporać z wiatrem i szybkością graczy miejscowych.

Po raz kolejny dostaje się również działaczom: Przedstawiciele prasy z trudnością przedostają się prawie na samą linię autową, albowiem z miejsc, na których siedzieli, a które w ostatniej dopiero chwili zaimprowizowali gospodarze. W przyszłości należy nieco więcej poświęcić czasu i uwagi na organizację tak poważnej imprezy. Klub miał problem z miejscami siedzącymi, dlatego krzesła pożyczano z lokali i restauracji. A każdy chciał mieć miejsce siedzące…

W siódmej kolejce rozegranej 10 czerwca Ruch pokonuje Podgórze 2:1, a dwie bramki zdobywa Giemsa. Po tym meczu Niebiescy są już liderem swojej grupy.

2 lipca rozegrana jest ósma kolejka rozgrywek, w której Ruch pokonuje Wartę Poznań 2:1 po kolejnych golach zdobytych przez Gwosdza i Giemsę.

Ostatnie dwie kolejki rozegrane w lipcu niestety kończą się porażkami, w Krakowie Ruch przegrywa 0:2 z Cracovią (09.07.1933) oraz 2:4 z Garbarnią (16.07.1933). Bramki w tym meczu zdobywają Urban i Giemsa. Ruch traci po tej porażce pierwsze miejsce w tabeli.

Końcowa tabela grupy zachodniej prezentowała się następująco:



Trzy pierwsze drużyny awansowały do grupy mistrzowskiej: Cracovia, Ruch i Wisła. Z grupy wschodniej awansowały: ŁKS, Legia i Pogoń Lwów. Rozgrywki mistrzowskie rozpoczynają się na początku sierpnia.

Część drugą zaprezentujemy we wtorek.

Grzej
twitter.com/grzegorzjo

Bibliografia:
Andrzej Gowarzewski, Joachim Waloszek, Ruch Chorzów, 75 lat "Niebieskich" - Księga Jubileuszowa. Wydawnictwo GiA, Katowice 1995,
"Siedem Groszy" R:1933, nr 65, 93, 100, 111, 139,
"Polonja" R:1933 nr 3247, 3254, 3257, 3263, 3268, 3270,
"Przegląd Sportowy" R:1933 nr 5,6,7,14,31,34,43,71,77,81,91,
"Polska Zachodnia" R:1933 nr 147,
Alojzy Loch "Z butami piłkarskimi na boiskach Europy" rok wydania 1957 r.