Po czterech pokazach na Warszawskim Festiwalu Filmowym "Niebieskie Chachary" zaliczyły także debiut zagraniczny. Dzieło Cezarego Grzesiuka zostało dziś zaprezentowane na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym "Listopad" w Mińsku.

Wiadomo już także, gdzie odbędzie się kolejny pokaz filmu o kibicach chorzowskiego Ruchu. "Niebieskie Chachary" dostały się na festiwal EnergaCamerimage 2018. Seans odbędzie się we wtorek, 13 listopada, o godz. 10:00 w Operze Nova w Bydgoszczy.

Tymczasem Cezary Grzesiuk udzielił ciekawego wywiadu "Gazecie Wyborczej". Oto wybrane przez nas fragmenty.

"Na pierwszym miejscu jest Ruch, na drugim miejscu jest Ruch, na trzecim miejscu jest Ruch, a na ostatnim jesteś ty" - odpowiedział kibic Ruchu Chorzów swojej żonie, gdy ta spytała go, które miejsce zajmuje w jego życiu. Na końcu dodał: "No co jej miałem jeszcze powiedzieć?".
Cezary Grzesiuk: - Po jednej z projekcji filmu podczas Warszawskiego Festiwalu Filmowego podeszła do mnie kobieta, która wyznała, że też jest taką żoną. Uszanowała, że dla jej męża najważniejszy jest klub. Na festiwal przyjechała razem z nim i z synem. Dzieciak nie miał chyba dziesięciu lat, a już brał udział w około 50 wyjazdach kibicowskich. Miał dwa-trzy miesiące, kiedy rodzice wzięli go na pierwszy mecz.

(...)

W jednej z ostatnich scen pańskiego filmu słyszymy Kmiciola - jednego z głównych bohaterów - jak mówi do swojego dziesięcioletniego syna, żeby zapamiętał na całe życie, że "psy to pały, masz mieć taką nienawiść, jaką ma twój ojciec". Chłopiec słucha w całkowitym milczeniu, na końcu nieśmiało przytakuje. Ta scena sprawia, że włos się jeży na głowie.
- Mnie też zmroziła, zastanawiałem się długo, czy umieścić ją w filmie. Nienawiść do policji jest w kibicach silna. Ale trudno się temu dziwić, kiedy się słyszy historię taką, jak ta opowiedziana mi przez Kmiciola. Gdy miał niewiele ponad dziesięć lat, za kradzież lizaka za 50 groszy policjanci przykuli go kajdankami do kaloryfera i spałowali tak, że nie mógł chodzić. Zagrozili, że jeśli powie komukolwiek, co się stało, zrobią to znów.

W ciągu 11 lat obserwowałem, jak policja traktuje kibiców, sam miałem z nią wiele nieprzyjemnych spotkań. Wielokrotnie byliśmy w sytuacji, w której policjanci stosowali przemoc. Któregoś razu mojego operatora tak potraktowali gazem, że nie mógł dalej robić zdjęć. Podczas innego meczu, gdy policjant zobaczył, że mamy kamerę, podszedł i uderzył w nią pałką, bo nie chciał, żebyśmy filmowali. Kamera spadła na ziemię i została zniszczona bezpowrotnie.

Wielokrotnie byłem przez policję poniżany. Podczas meczów brali mnie do radiowozu i przetrzymywali pod pretekstem potwierdzenia mojej tożsamości. Miałem ze sobą wszystkie dokumenty - dowód, prawo jazdy, legitymację służbową z telewizji. Na nic się to zdało. W dobie nowoczesnej technologii potrzebowali aż godziny, żeby skontaktować się z bazą.

Specjalnie pana trzymali?
- Oczywiście. Nie chcieli, żebym filmował.

Kiedyś przechodziłem na drugą stronę ulicy, kiedy widziałem kibica. Po tym filmie mogę powiedzieć bez zawahania, że nie boję się już kibiców, ale wciąż boję się policji.

(...)

W filmie pojawia się wątek wyjazdu na mecze do Hiszpanii. (...) Uderza różnica między tym, jak wygląda organizacja wydarzenia tam, a jak u nas. I mowa tu zarówno o zachowaniu funkcjonariuszy, jak i kibiców.
- W dniu meczu między Sewillą a Atletico Madryt droga na stadion Camp Nou w Barcelonie wyglądała tak, że wszystkie uliczki były zasypane kubkami po piwie i butelkami po alkoholu. Dosłownie brnęliśmy przez nie. Przyjechało 100 tysięcy osób. Ulice wypełnione były kibicami spożywającymi alkohol. Jednocześnie nikomu nie przyszłoby tam do głowy, żeby na wejściu na stadion sprawdzać, czy ktoś jest pijany. To u nas ktoś sobie wymyślił, że pijany na stadion nie wejdzie, więc wszyscy muszą dmuchać.

W Polsce na wyjazdach kibice są praktycznie poza prawem. Pamiętam, jak jechałem z nimi na mecz do Gdyni w 2013 roku, kiedy Ruch grał jeszcze w Ekstraklasie. Gdy w pociągu są kibice, wydziela się wagony specjalnie dla nich. Wszędzie jest pełno policji uzbrojonej w broń długą. Nasza podróż trwała wtedy około 17 godzin. Byłem bardzo zmęczony i chciałem pójść do Warsu, żeby napić się kawy. Wagon restauracyjny był jednak poza strefą dla kibiców. Na nic się zdały moje prośby. Dlaczego w tym kraju ktoś za mnie decyduje o tym, czy mogę wejść do Warsu, żeby napić się kawy?

Kolejne kuriozum. Przyjeżdżamy do Gdyni, oczywiście nie zatrzymujemy się na dworcu w centrum miasta, ale kilka stacji wcześniej. Nie możemy poruszać się swobodnie, tylko jesteśmy prowadzeni kilka kilometrów w kordonie policji pod sam stadion. Nie możemy wyjść poza kordon, nawet żeby kupić cokolwiek do picia czy jedzenia. Po 17 godzinach podróży jedyne, co możemy zrobić, to zamówić pizzę i poprosić, żeby nam ją dowieźli pod sam kordon.

W naszym kraju traktowani jesteśmy jak dzieci, nasza wolność cały czas jest ograniczana. Wciąż nie wyszliśmy z PRL-u, kiedy to władza za nas decydowała, kto ma kim być, jak się zachowywać, cały czas myślano za nas. Potrzeba jeszcze dużo czasu, zanim będziemy mieli taką wolność, jaka jest w Hiszpanii. Tam policja wie, że w niektórych sytuacjach lepiej nie interweniować.

(...)

W filmie nie zobaczymy również żadnych kibicowskich ustawek.
- Nie chciałem tego pokazywać. Wystarczy mi scena z Koko [jedna z bohaterek filmu - przyp. red.], która mówi, że chciałaby wziąć udział w takiej ustawce, że fajnie byłoby komuś przywalić. Leją się, to prawda, ale zawsze robią to w lasach, nigdy nie przenoszą tej agresji na stadion. Jeden z moich bohaterów, pan Kazimierz Kutz, mówi ciekawą rzecz: "może dlatego od sześćdziesięciu lat żyjemy w pokoju, bo tacy jak oni chodzą do tych lasów i tam wyładowują swoją agresję". Nie chciałbym oczywiście myśleć, że jest to jedyny powód, ale może coś w tym jest. Gdyby tylko do takich konfliktów dochodziło na świecie...

(...)

Czy film, pana zdaniem, jest obiektywny? Na premierę przyszło wielu kibiców. Byli zachwyceni. Można by pomyśleć, że był on robiony właśnie dla nich.
- Jestem przekonany, że jest obiektywny. Mówi prawdę. Poza jedną sceną, kiedy profesjonalna graficzka z katowickiej Akademii Sztuk Pięknych wyjaśnia, jak skonstruowany jest znak graficzny Ruchu Chorzów, nie ma tam żadnej zainscenizowanej sytuacji.

Aż do premiery nie wiedziałem, jak kibice na niego zareagują.

Próbowali stawiać wytyczne, co może, a co nie znaleźć się w filmie?
- Tak, wiele razy mi grozili. Ale gdybym ich posłuchał, miałbym związane ręce. Wszystkie ich zakazy złamałem.

Cały wywiad można znaleźć tutaj.



źródło: Niebiescy.pl / Gazeta Wyborcza